Na de donkere eeuwen die volgden op de volksverhuizing maakten de Nederlanden deel uit van het Frankische Rijk. Na het verdrag van Verdun in 843 waarbij het Rijk werd opgedeeld kwamen de Nederlanden bij Lotharingen en kort daarop voor een groot deel onder het Duitse Rijk.

Vlaanderen (centrum van textielnijverheid) viel onder de Franse kroon. Aldaar werd door de Vlaamse graven een sterke bestuurlijke macht opgebouwd. Ze kwamen echter in conflict met de Franse koning en in 1302 stuurde deze een ridderleger. In de Goudensporenslag werd het leger door de Vlamingen in de pan gehakt.

Ook de graven van Holland breidden hun gebied uit. De bekendste graaf van Holland was Floris V (bijgenaamd: de keerlen god) die in 1296 door edelen werd vermoord. Het hertogdom Brabant verwierf zich na 1200 eveneens een belangrijke positie.

In de loop van de vijftiende eeuw kwam het grootste deel van de Nederlanden onder het Bourgondische rijk. Omstreeks 1400 eisten de hertogen van Bourgondië hun plaats op tussen het Franse koninkrijk en het Duitse rijk. Onder Philips de Goede en Karel de Stoute bereikte de Bourgondische macht een hoogtepunt. Er werd gestreefd naar centralisatie van het bestuur. In 1464 werd voor het eerst de Staten-Generaal bijeen geroepen.

Door het latere huwelijk van Maria van Bourgondië met Maximiliaan van Oostenrijk kwamen de Nederlanden in het bezit van de Habsburgers.